Project Description

Emakumeak Maulera joaten ziren bitartean, gizonezkoek askotan, Ameriketako bidea hartzen zuten, soldadutzara joateko Udalak ematen zien 25 pezetak eta beste aurrezpen eskas batzuk bidaiako txartela ateratzeko erabiliz. Atharratzera joan, han Jean Vigné emigrazio-agentearengana edo besteren batengana joan, txartela erosi ostean Maulen trena hartu Bordelera joateko eta hantxe itsasoratzen ziren, Ameriketarako bidean.

Gehienetan betiko izaten zen emigrazio horren ordez, baziren beste emigrazio batzuk, sasoikoak, espartinetara joaten ziren emakumeen bolada berean gertatzen zirenak. Lehenengo, espartinetan aritzera, emakumeak baino proportzio txikiagoan, baina haiek ere Maulera, lantegietan mekanikan edota fabrikazio-prozesuan aritzera.

Espartinen mundutik kanpo, gizon asko egurretara joaten ziren, gehienetan Landetara, baina bai Biarnoko beste basoetara ere, eta batzuetan Maulera laguntzen zieten familiako neskei. Antonio Jesus Gorria ikertzaileak Santa Graziko Kasernan kontatu zigun moduan, “Sí, mi abuela durmió según me contaba muchas veces aquí, muchos años. De hecho, es que también y aquí no solamente es que durmiesen, sino que venía a juntarse con su marido. Su marido también emigraba en los inviernos a Francia, él trabajaba en lo que son las Landas como maderero y cuando volvían al pueblo se juntaban aquí”.

Beste batzuk almadietan aritzen ziren, haiek ere egurretan, baina Pirinioetako hego ibarretatik emigratu gabe, eta Ebron behera egurra saltzeko. Lanbide arriskutsua, Véronique Intxausperen liburuan kontatzen digute istripu baten berri. « Notre grand-mere était restée toute seule à Burgui. Elle était restée veuve quand elle était enceinte de Felicia, la mère de Jeanne ; veuve avec cinq enfants. Elle était enceinte de six mois de Felicia quand son mari est mort du côté de Gallipienzo. On l’avait retrouvé six mois après. Et c’était sa soeur aînée, la femme de Cirilo qui était allée à Gallipienzo pour reconnaître l’« abuelo » (le grand-père). Reconnaître … On l’avait trouvé à moitié ensablé. Et notre grand-mère avait un frère qui était mort a vingt ans, noyé aussi. II savait nager mais il avait reçu un mauvais coup « almadiando ».
Pirinio hegoaldeko ibarretako lanbidea artzaintza ere bazen eta bada. Zaraitzu, Erronkari eta Ansoko artzainak Nafarroako Erriberara joaten ziren artaldeekin, negu luzea igarotzera, udaberriaren amaieran berriz ere Pirinioetara itzultzeko.

Bestela, beste gizon askok era askotako lanbideak izan zituzten, sasoiko etorkin moduan: trenbidea egitea, errepideen eraikuntza, hargin, zutoin elektrikoen instalazioa eta abar.

Gizonak

Gizonak

Gizonak

Almadia istripua

Almadieros

Almadia

BILDUMAREN BESTE ATAL BATZUK